IN OVO AŞILAMANIN ANLAŞILMASI
Alan P. Avakian, Embrex Inc, PO Box 13989, Research Triangle Park,NC, 27709, USA.
SONUÇLAR VE TARTIŞMA
In ovo aşılamanın amacı, herbir canlı embriyoya güvenli ve uniform bir şekilde aşının yapılmasıdır. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için aşı kalitesi kadar aşının yapıldığı bölge de önemlidir.
Araştırmalar aşının amniotik kese içinde yer alan amniotik sıvı ve embriyoya yapılmasının, aşılama için en uygun yerler olduğunu göstermiştir. Bu bölgelere inovoject sistemi ile aşı yapıldığında, aşının inkubasyonun 18. gününde %98.4, 18,5. günde %99.6 ve 19. günde %100'ünün geçtiğini göstermiştir (fig.1)
Gelişme döneminde yapılan skorlama embriyonun yaşına (18.-19. günler) bağlı olarak artar (fig.2) ve embriyo yaşı skorlamada önemli rol oynar. Enjeksiyonda inovoject sistem bölgesi embriyo gelişimiyle direk ilişkilidir ki bu da gelişme dönemi skorlamasıyla açıklanır. Gelişme dönemi skoru arttıkça ALL(Allantoik sıvı) / AC(Hava kesesi) enjeksiyon sıklığı azalır ve embriyoya yapılan aşılama artar (fig.3). ALL/AC enjeksiyonu embriyonun gelişme döneminde çoğunlukla görülür ki, skor 1 %5.79, skor 2 %1.62 ve en düşük oran olarak skor 3 %0.45 dir. Skor 4 ve üzeri %0 olması durumundadır.
Skor 1 yada 2' de aşı >%92 oranında amniotik sıvıya verilmektedir. Skor 4 ve üstünde ise aşı %70 oranında embriyoya yapılmaktadır(fig.3)
Bu veriler inovoject sistemi ile yapılacak aşılamalarda, embriyonun gelişimine göre enjeksiyonun hangi dönemde yapılması gerektiğini ortaya koymada yardımcı olur ve tivari uygulamaların in ovo sistemi için optimize edilmesini sağlar.
In ovo aşı çalışmalarında manuel enjeksiyon tekniği kullanılmakta ve genelikle broiler'ler değil SPF leghorn ırkı tercih edilmektedir.
Broiler ve SPF leghorn embriyolarında, embriyo yaşı ve gelişme dönemi skorlaması yapılırken, manuel enjeksiyonda 20 gauge'luk ve 2.5cm'lik hypodermik iğneler kullanılmaktadır.
Inovoject sistem verilerine göre, embriyo gelişim skorunun düşük olduğu (1-3) dönemlerde >4 skorlamasına göre embriyoya aşı yapma yerine, ALL/AC ye aşılama şansı daha fazladır. SPF leghorn'larda inkubasyonun 18 ve 18.5. günlerinde embriyonun gelişimi broyler embriyosunun aynı dönemlerdeki gelişimi ile karşılaştırıldığında, SPF leghor'ların 12 saat gelişme geriliğinin olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle SPF leghorn embriyolarına yapılan aşılamalarda, ALL/AC' e çoğunlıkla aşının yapıldığı anlaşılır.
9 günlük stok SPF leghorn yumurtaları inkubatöre basıldığında ALL/AC' e yapılan enjeksiyon sıklığı 6 yada 7 günlük stok yumurtalardan daha fazladır. İnkubasyonun 10. gününde rotasyonun yapılmaması durumunda ise, ALL/AC' e yapılabilecek aşılama sıklığı daha da artar.
SPF leghorn ve broiler embriyoların gelişimi ise, küçük bir araştırma inkubatöründe dijital ticari inkubatöre göre daha yavaş olacaktır. Böyle bir durumda ALL/AC e aşının gelme ihtimali daha fazladır.
Elde edilen verilere göre, yumurtanın stok süresi 7 günden fazla olursa, ALL/AC'e aşının yapılması ihtimali artacaktır ve inkubasyonun 18. gününden önceki dönemlerde embriyo gelişimi aşılama için uygun olmayacaktır.
Diğer önemli bir faktör de iğnenin uzunluğu ve gauge' sidir. Aynı uzunlukta(2.5cm) fakat farklı gauge'daki igneler ALL/AC enjeksiyonunda değişik sonuçlara neden olacaktır.
22 gauge 2.5cm.'lik iğneler, 20gauge2.5cm'lik iğnelere göre 2.0mm daha derine aşıyı verecektir ki ALL/AC' e aşı yapılma ihtimali daha az olacaktır. 23 gauge 3.2cm'lik iğneler ALL/AC enjeksiyonunu azaltacaktır. Ancak embriyo içine enjeksiyon ihtimali artacaktır.
İnkubasyonun 18. gününda normal gelişimini tamamlamış embriyo hava kesesini yukarıya doğru itecek ve allantoik sıvıda yumurtanın kenarlarına ve altına doğru kayacaktır.
18 günlük embriyoda ALL/AC' e aşının yapılması embriyoya aşının yapılmasından daha zordur. Başka bir deyişle embriyoya daha kolay aşı yapılır.
Yukarıda açıklanmaya çalışılan faktörler, ticari koşullarda inovo aşılamada embriyo gelişiminin nekadar önemli olduğunu ortaya koyar.
< geri
> In ovo Aşılama Makineleri
> Gumboro'ya Karşı In ovo Aşılama
> In ovo Aşılamanın Etkinliği
|
